معرفی کلی
مجارستان برای خیلی از دانشجویانی که به دنبال تحصیل در اروپا هستند، یکی از گزینه‌هایی است که ارزش بررسی دارد. دانشگاه‌های این کشور برنامه‌های زیادی به زبان انگلیسی ارائه می‌کنند و در کنار بوداپست، شهرهایی مثل دبرسن، سگد و پچ هم محیط‌های دانشگاهی فعالی دارند.
البته انتخاب مجارستان فقط به این موضوع محدود نمی‌شود که «یک دانشگاه خوب پیدا کنیم». شهریه، هزینه زندگی، زبان تحصیل، شرایط پذیرش و حتی مسیر اقامت بعد از فارغ‌التحصیلی، همگی بخشی از تصمیم هستند.
از طرف دیگر، همه دانشجویان هم لزوماً از همان ابتدا وارد رشته اصلی نمی‌شوند. برای بعضی متقاضیان، یک دوره آمادگی می‌تواند پیش از شروع دانشگاه گزینه مناسبی باشد.
در این مقاله سعی می‌کنیم مسیر تحصیل در مجارستان را از ابتدا تا بعد از فارغ‌التحصیلی بررسی کنیم.
دو مسیر اصلی برای شروع تحصیل در مجارستان
برای افرادی که شرایط ورود مستقیم به یک برنامه دانشگاهی را دارند.
- پذیرش در برنامه دانشگاهی
- انتخاب رشته و دانشگاه
- بررسی زبان و مدارک
- بررسی شهریه و هزینه زندگی
برای متقاضیانی که هنوز برای ورود مستقیم آماده نیستند و دوره آمادگی مناسب برایشان مطرح می‌شود.
- آمادگی پیش از دانشگاه
- تقویت زبان یا دروس پایه
- بررسی ارتباط دوره با دانشگاه
- بررسی شرایط اقامت تحصیلی
هر دو مسیر شرایط خاص خود را دارند. قبل از ثبت‌نام باید زبان برنامه، شرایط دانشگاه، مدارک، شهریه، هزینه زندگی و وضعیت اقامت را بررسی کنید.
دانشگاه‌های مجارستان در مقاطع مختلف دانشجوی بین‌المللی می‌پذیرند؛ از کارشناسی و کارشناسی ارشد گرفته تا دکترا و برخی دوره‌های یکپارچه. رشته‌های تخصصی مثل پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی ساختار طولانی‌تری دارند.
یکی از نکات مهم برای دانشجویان خارجی این است که تعداد قابل‌توجهی از برنامه‌های دانشگاهی به زبان انگلیسی ارائه می‌شوند. بنابراین برای تحصیل در مجارستان لزوماً لازم نیست زبان مجاری را بلد باشید. البته زبان برنامه، شرایط دانشگاه و رشته‌ای که انتخاب می‌کنید از همان ابتدا اهمیت زیادی دارد.
زبان تحصیل در مجارستان
اگر قصد تحصیل در مجارستان را دارید، یکی از اولین سؤال‌هایی که باید پاسخ دهید این است که می‌خواهید به چه زبانی درس بخوانید.
برنامه‌های انگلیسی‌زبان در دانشگاه‌های مجارستان بسیار رایج هستند، اما بعضی رشته‌ها به زبان مجاری یا زبان‌های دیگر ارائه می‌شوند. برای برنامه‌های انگلیسی، دانشگاه باید مطمئن شود که دانشجو می‌تواند مطالب درسی را به زبان انگلیسی دنبال کند. این موضوع ممکن است با مدرک زبان، مصاحبه، آزمون داخلی یا مدارک تحصیلی قبلی بررسی شود.
به همین دلیل نمی‌توان گفت تحصیل در مجارستان حتماً یک نمره مشخص IELTS لازم دارد. این موضوع به دانشگاه و برنامه‌ای که انتخاب می‌کنید بستگی دارد.
اگر زبانم کافی نباشد چه می‌شود؟
اینجاست که دوره‌های آمادگی می‌توانند مطرح شوند. بعضی مؤسسات آموزش عالی در مجارستان دوره‌هایی را برای آماده‌سازی دانشجویان قبل از شروع تحصیلات دانشگاهی برگزار می‌کنند. این دوره‌ها ممکن است روی زبان انگلیسی، دروس پایه یا آمادگی برای یک رشته خاص تمرکز داشته باشند.
اما یک نکته مهم وجود دارد: هر کلاس زبان، دوره آمادگی دانشگاهی محسوب نمی‌شود.
طبق مقررات فعلی مجارستان، اقامت تحصیلی می‌تواند برای فردی که در یک دوره آمادگی سازمان‌یافته توسط یک مؤسسه آموزش عالی شرکت می‌کند نیز مطرح باشد. بنابراین قبل از ثبت‌نام باید مشخص شود دوره دقیقاً توسط چه مؤسسه‌ای برگزار می‌شود و چه ارتباطی با ادامه تحصیل دانشگاهی دارد.
دوره آمادگی مجارستان با AfgPath
برای متقاضیانی که می‌خواهند تحصیل در مجارستان را از یک دوره آمادگی شروع کنند، AfgPath مسیر آمادگی زبان انگلیسی را معرفی کرده است.
اگر هنوز برای ورود مستقیم به دانشگاه آماده نیستید، می‌توانید ابتدا شرایط این مسیر را بررسی کنید و ببینید آیا با سطح زبان، سوابق تحصیلی و هدف تحصیلی شما هماهنگ است.
مشاهده مسیر تحصیل در مجارستان در AfgPath
دانشگاه‌های مجارستان
بوداپست بزرگ‌ترین شهر مجارستان و مهم‌ترین مرکز دانشگاهی کشور است. تعداد زیادی از دانشگاه‌ها و برنامه‌های بین‌المللی در این شهر قرار دارند.
از طرف دیگر، هزینه زندگی در بوداپست معمولاً بالاتر از شهرهای کوچک‌تر است؛ به‌خصوص در بخش مسکن.
دبرسن
دبرسن یکی از مهم‌ترین شهرهای دانشگاهی مجارستان است و دانشجویان بین‌المللی زیادی در آن زندگی می‌کنند.
سگد
سگد نیز یک شهر دانشگاهی شناخته‌شده است و دانشگاه آن برنامه‌های مختلفی برای دانشجویان خارجی ارائه می‌کند.
پچ
پچ یکی از قدیمی‌ترین شهرهای دانشگاهی مجارستان است و محیط دانشجویی بین‌المللی دارد.
گیور
گیور نیز یکی از شهرهای مهم دانشگاهی کشور است و به‌خصوص در بعضی حوزه‌های فنی و مهندسی اهمیت دارد.
هنگام انتخاب دانشگاه، بهتر است خود شهر را هم در نظر بگیرید. ممکن است دانشگاهی در شهر کوچک‌تر از نظر شهریه یا هزینه زندگی برای شما مناسب‌تر باشد.
چه رشته‌هایی را می‌توان در مجارستان خواند؟
رشته‌های ارائه‌شده برای دانشجویان بین‌المللی بسیار متنوع هستند. برای مثال می‌توان به این حوزه‌ها اشاره کرد:
- مدیریت و کسب‌وکار
- اقتصاد
- فناوری اطلاعات
- مهندسی
- پزشکی
- دندانپزشکی
- داروسازی
- روان‌شناسی
- علوم اجتماعی
- علوم انسانی
- معماری
- هنر
- گردشگری
- روابط بین‌الملل
البته شرایط هر رشته متفاوت است. ممکن است یک دانشگاه برای یک رشته آزمون ورودی داشته باشد، در حالی که دانشگاه دیگری فقط مدارک تحصیلی و زبان را بررسی کند.
شرایط پذیرش دانشگاه‌های مجارستان
شرایط پذیرش را نمی‌توان برای تمام دانشگاه‌ها یکسان در نظر گرفت.
اگر برای کارشناسی اقدام می‌کنید، معمولاً مدرک پایان دبیرستان و ریزنمرات اهمیت زیادی دارند. برای کارشناسی ارشد، مدرک کارشناسی و سوابق تحصیلی مقطع قبلی بررسی می‌شود. در مقطع دکترا نیز علاوه بر مدرک تحصیلی، سابقه پژوهشی و شرایط مربوط به پروژه یا استاد راهنما اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
به همین دلیل قبل از ارسال درخواست بهتر است شرایط همان برنامه را بررسی کنید، نه اینکه صرفاً بر اساس شرایط یک دانشگاه درباره همه دانشگاه‌های مجارستان تصمیم بگیرید.
برای پذیرش چه مدارکی لازم است؟
معمولاً پاسپورت، مدرک تحصیلی، ریزنمرات و در صورت نیاز مدرک زبان درخواست می‌شوند. در بعضی برنامه‌ها ممکن است انگیزه‌نامه، رزومه، توصیه‌نامه یا مدارک مربوط به آزمون ورودی نیز لازم باشد.
اگر مدارک به زبان انگلیسی یا مجاری نباشند، ممکن است دانشگاه ترجمه رسمی آن‌ها را درخواست کند.
برای مجارستان حتماً IELTS لازم است؟
نه برای همه برنامه‌ها. دانشگاه باید مطمئن شود که متقاضی توانایی لازم برای تحصیل به زبان برنامه را دارد، اما روش این بررسی می‌تواند متفاوت باشد.
اداره مهاجرت مجارستان نیز در روند اقامت تحصیلی، اثبات دانش زبانی لازم برای تحصیل را در قالب مدارک مختلف می‌پذیرد و موضوع فقط به یک نوع مدرک زبان محدود نیست.
بنابراین اگر IELTS ندارید، بهتر است قبل از کنار گذاشتن مجارستان، شرایط خود دانشگاه را بررسی کنید.
هزینه تحصیل در مجارستان چقدر است؟
شهریه یکی از مهم‌ترین بخش‌های بودجه تحصیل در مجارستان است، اما یک عدد ثابت برای همه دانشگاه‌ها وجود ندارد. رشته، دانشگاه و مقطع تحصیلی همگی روی شهریه تأثیر می‌گذارند.
رشته‌هایی مثل پزشکی و دندانپزشکی معمولاً هزینه بیشتری دارند، در حالی که بعضی برنامه‌های مدیریت، اقتصاد، علوم اجتماعی و علوم انسانی شهریه پایین‌تری دارند.
به همین دلیل، اگر مثلاً دو دانشگاه برای یک رشته پیدا کرده‌اید، بهتر است شهریه هر دو را جداگانه مقایسه کنید.
هزینه زندگی دانشجویی در مجارستان
بعد از شهریه، مسکن معمولاً بزرگ‌ترین بخش هزینه ماهانه دانشجو است.
طبق ماشین‌حساب هزینه زندگی فعلی Study in Hungary، میانگین اجاره یک آپارتمان خصوصی همراه با هزینه‌های مربوط در بوداپست حدود ۲۲۵ هزار فورینت در ماه است. برای آپارتمان اشتراکی این رقم حدود ۱۴۰ هزار فورینت گزارش شده است.
در شهرهای دیگر، میانگین‌ها پایین‌تر هستند؛ برای مثال میانگین آپارتمان خصوصی همراه با هزینه‌ها حدود ۱۶۵ هزار فورینت در دبرسن، ۱۷۵ هزار فورینت در پچ و ۱۳۵ هزار فورینت در سگد گزارش شده است. این اعداد میانگین‌اند و قیمت واقعی به محله و نوع ملک و زمان اقدام بستگی دارد.
به‌جز اجاره، هزینه‌هایی مثل غذا، حمل‌ونقل، اینترنت، تلفن، بیمه و هزینه‌های شخصی را نیز باید در بودجه ماهانه حساب کرد.
خوابگاه بهتر است یا خانه؟
اگر اولویت پایین آوردن هزینه‌ها باشد، خوابگاه می‌تواند گزینه مناسبی باشد. قیمت خوابگاه‌ها بسته به دانشگاه و شهر متفاوت است و ظرفیت آن‌ها نیز محدود است.
اجاره آپارتمان آزادی بیشتری دارد، اما معمولاً هزینه بیشتری ایجاد می‌کند. به همین دلیل بسیاری از دانشجویان ترجیح می‌دهند به‌صورت اشتراکی خانه اجاره کنند.
برای کسی که تازه وارد مجارستان شده، اشتراک خانه می‌تواند بین هزینه و راحتی تعادل ایجاد کند.
اقامت تحصیلی در مجارستان
برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا، موضوع اقامت یکی از مهم‌ترین بخش‌های پرونده است.
مجارستان برای افرادی که به‌صورت تمام‌وقت در یک مؤسسه آموزش عالی معتبر تحصیل می‌کنند، Residence Permit for the Purpose of Studies دارد.
این مسیر در شرایط مشخص برای افرادی که در یک دوره آمادگی سازمان‌یافته توسط مؤسسه آموزش عالی شرکت می‌کنند نیز مطرح می‌شود. بنابراین اگر قصد دارید از طریق دوره آمادگی وارد مجارستان شوید، از ابتدا مطمئن شوید که دوره انتخابی در چارچوب مورد قبول برای اقامت تحصیلی قرار دارد.
پذیرش دانشگاه فقط یکی از بخش‌های پرونده است. برای اقامت، متقاضی باید بتواند هدف اقامت، محل زندگی، توانایی مالی و پوشش درمانی خود را نیز اثبات کند. در پرونده ممکن است مدارکی مانند نامه پذیرش، مدرک پرداخت شهریه، مدرک محل اقامت، مدارک مالی و بیمه مورد نیاز باشد.
به همین دلیل بهتر است از همان ابتدا پرونده مالی و محل اقامت را جدی بگیرید و همه چیز را به مرحله آخر موکول نکنید.
تمکن مالی برای مجارستان
برای اقامت تحصیلی باید نشان دهید که توانایی تأمین هزینه‌های زندگی خود را دارید.
مدارکی مثل موجودی حساب، گردش حساب، درآمد منظم، حمایت مالی خانواده یا مدارک بورسیه می‌توانند بسته به شرایط پرونده برای اثبات منابع مالی استفاده شوند.
نکته مهم این است که تمکن مالی فقط یک «عدد برای ویزا» نیست. بهتر است مبلغی که برای پرونده در نظر می‌گیرید با هزینه واقعی زندگی، شهریه و محل اقامت شما همخوانی داشته باشد.
اگر دوره تحصیل شما بیشتر از مدت اعتبار اقامت باشد، باید برای تمدید اقدام کنید. یک نکته مهم برای کسانی که از دوره آمادگی شروع می‌کنند این است که اقامت دوره آمادگی را نمی‌توان بدون محدودیت با ادامه همان دوره تمدید کرد؛ ادامه اقامت تحصیلی بعد از دوره آمادگی باید بر اساس پذیرش یک مؤسسه آموزش عالی معتبر و ارائه مدارک مربوط انجام شود.
کار دانشجویی در مجارستان
یکی از سؤال‌های رایج دانشجویان این است که آیا در کنار تحصیل می‌توانند کار کنند.
طبق بخش مربوط به مقررات فعلی اداره مهاجرت مجارستان در فایل راهنما، دارنده اقامت تحصیلی می‌تواند در طول دوره تحصیل حداکثر ۳۰ ساعت در هفته کار کند و خارج از دوره تحصیلی نیز امکان کار تمام‌وقت تا حداکثر ۹۰ روز در سال وجود دارد.
این امکان می‌تواند به دانشجو برای تأمین بخشی از هزینه‌های روزمره کمک کند، اما بهتر است برای شروع تحصیل روی درآمد کار دانشجویی حساب کامل باز نکنید.
آیا می‌توان با کار دانشجویی هزینه زندگی را پرداخت کرد؟
این موضوع به شغل، درآمد، تعداد ساعات کار و شهری که در آن زندگی می‌کنید بستگی دارد. بوداپست فرصت‌های شغلی بیشتری دارد، اما هزینه زندگی آن هم بالاتر است.
از طرف دیگر، پیدا کردن اولین شغل ممکن است کمی زمان ببرد و دانشجو باید برنامه کاری خود را با کلاس‌ها هماهنگ کند.
به همین دلیل بهتر است هزینه‌های اولیه تحصیل و زندگی از قبل تأمین شده باشد و درآمد کار دانشجویی را بیشتر به‌عنوان کمک‌هزینه در نظر بگیرید.
بورسیه تحصیلی مجارستان
یکی از معروف‌ترین برنامه‌های بورسیه مجارستان Stipendium Hungaricum است.
این بورسیه می‌تواند بسته به مقطع و شرایط برنامه، شامل معافیت از شهریه، کمک‌هزینه ماهانه، کمک‌هزینه اقامت یا خوابگاه و بیمه درمانی باشد. برای مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، مبلغ کمک‌هزینه ماهانه فعلی ۴۳٬۷۰۰ فورینت اعلام شده و کمک‌هزینه اقامت نیز ۴۰٬۰۰۰ فورینت در ماه یا جای خوابگاه است.
با این حال، خود برنامه نیز تأکید می‌کند که این مبالغ لزوماً تمام هزینه‌های زندگی دانشجو را پوشش نمی‌دهند.
شرایط و کشورهای واجد شرایط نیز هر سال در فراخوان مشخص می‌شوند.
زندگی دانشجویی در مجارستان
زندگی دانشجویی در مجارستان فقط به کلاس و دانشگاه محدود نمی‌شود.
بوداپست یک شهر بزرگ و بین‌المللی است و حمل‌ونقل عمومی گسترده‌ای دارد. در شهرهایی مثل دبرسن، سگد و پچ نیز محیط دانشگاهی فعالی نسبت به اندازه شهر وجود دارد.
از طرف دیگر، هزینه زندگی، اجاره خانه و حتی فرصت‌های کاری در شهرهای مختلف یکسان نیست.
برای همین انتخاب شهر باید در کنار انتخاب دانشگاه انجام شود.
بعد از فارغ‌التحصیلی چه اتفاقی می‌افتد؟
یکی از نکات مهم برای دانشجویانی که قصد ماندن در مجارستان را دارند، مسیر بعد از دانشگاه است.
طبق مقررات فعلی، دانشجویی که اقامت تحصیلی معتبر داشته و تحصیلات خود را با موفقیت به پایان رسانده باشد، در صورت داشتن شرایط می‌تواند برای اقامت با هدف جست‌وجوی کار یا شروع کسب‌وکار درخواست دهد.
این اقامت حداکثر ۹ ماه اعتبار دارد و قابل تمدید نیست. درخواست نیز باید پیش از پایان اعتبار اقامت تحصیلی و در شرایط قانونی مربوط ثبت شود.
بنابراین اگر هدف شما ماندن در مجارستان بعد از دانشگاه است، بهتر است از همان زمان انتخاب رشته به بازار کار و مسیر شغلی آینده فکر کنید.
آیا مجارستان برای همه مناسب است؟
مجارستان می‌تواند برای یک نفر گزینه مناسبی باشد و برای فرد دیگری نه. قبل از تصمیم بهتر است چند سؤال ساده از خودتان بپرسید:
- آیا رشته‌ای که می‌خواهم در مجارستان وجود دارد؟
- آیا زبان برنامه را دارم یا به دوره آمادگی نیاز دارم؟
- آیا بودجه کافی برای شهریه و چند ماه اول زندگی دارم؟
- آیا بوداپست برای بودجه من مناسب است یا شهر دیگری بهتر است؟
- بعد از فارغ‌التحصیلی چه برنامه‌ای دارم؟
پاسخ این سؤال‌ها معمولاً تصویر بهتری از مسیر ایجاد می‌کند تا اینکه فقط بر اساس نام کشور تصمیم بگیریم.
مسیر مجارستان با AfgPath
اگر هنوز بین ورود مستقیم به دانشگاه و دوره آمادگی مردد هستید، اولین قدم این است که شرایط تحصیلی و زبان خود را مشخص کنید.
AfgPath مسیرهای تحصیلی مجارستان را بر اساس اطلاعاتی مثل مقطع، رشته، سوابق تحصیلی و سطح زبان بررسی می‌کند تا متقاضی بتواند گزینه‌های مناسب خود را بهتر بشناسد.
اگر می‌خواهید مسیر مجارستان را بررسی کنید، می‌توانید از صفحه اختصاصی مجارستان AfgPath شروع کنید:
بررسی مسیر تحصیل در مجارستان در AfgPath
سؤالات متداول
برای تحصیل در مجارستان حتماً IELTS لازم است؟
لزوماً. شرایط زبان توسط دانشگاه و برنامه تعیین می‌شود و ممکن است از روش‌های دیگری مثل مصاحبه یا آزمون داخلی نیز استفاده شود.
بدون IELTS می‌توان برای مجارستان اقدام کرد؟
در بعضی مسیرها بله. شرایط زبان دانشگاه و برنامه موردنظر باید بررسی شود.
آیا دوره آمادگی در مجارستان وجود دارد؟
بله. برخی مؤسسات آموزش عالی دوره‌های آمادگی پیش از شروع تحصیلات دانشگاهی ارائه می‌کنند.
آیا دوره آمادگی می‌تواند مبنای اقامت تحصیلی باشد؟
اگر دوره توسط یک مؤسسه آموزش عالی و در چارچوب مقررات مربوط برگزار شود، می‌تواند مبنای اقامت تحصیلی قرار گیرد.
بعد از دوره آمادگی می‌توان اقامت را تمدید کرد؟
برای ادامه اقامت بعد از دوره آمادگی، باید در یک مؤسسه آموزش عالی معتبر پذیرفته شده باشید و مدرک مربوط را ارائه کنید.
دانشجو در مجارستان چند ساعت اجازه کار دارد؟
در متن راهنما، در بخش «کار دانشجویی» حداکثر ۳۰ ساعت در هفته و خارج از دوره تحصیلی حداکثر ۹۰ روز در سال به‌صورت تمام‌وقت ذکر شده است؛ در بخش سؤالات متداول فایل، عدد ۲۰ ساعت در هفته نیز آمده است. هر دو مورد را برای حفظ کامل محتوای فایل در مقاله نگه داشته‌ایم و برای اقدام واقعی باید مقررات رسمی زمان اقدام بررسی شود.
بعد از فارغ‌التحصیلی می‌توان در مجارستان ماند؟
در صورت داشتن شرایط قانونی، امکان درخواست اقامت برای جست‌وجوی کار یا شروع کسب‌وکار وجود دارد.
اقامت جست‌وجوی کار چقدر است؟
حداکثر ۹ ماه و قابل تمدید نیست.
هزینه زندگی در بوداپست چقدر است؟
بخش بزرگی از هزینه به مسکن مربوط می‌شود. میانگین فعلی اجاره آپارتمان خصوصی همراه با هزینه‌ها حدود ۲۲۵ هزار فورینت و آپارتمان اشتراکی حدود ۱۴۰ هزار فورینت در ماه گزارش شده است؛ البته قیمت واقعی می‌تواند متفاوت باشد.
آیا مجارستان بورسیه دارد؟
بله. Stipendium Hungaricum یکی از برنامه‌های اصلی بورسیه این کشور است و بسته به مقطع می‌تواند شهریه، کمک‌هزینه و برخی حمایت‌های اقامتی را پوشش دهد.
جمع‌بندی
تحصیل در مجارستان فقط انتخاب یک دانشگاه نیست. هم‌زمان رشته، زبان، شهریه، هزینه زندگی، شهر محل تحصیل و شرایط اقامت را در نظر گرفت.
اگر شرایط لازم را داشته باشید، می‌توانید مستقیماً وارد دانشگاه شوید. اگر هنوز برای ورود مستقیم آماده نیستید، در بعضی مسیرها دوره آمادگی می‌تواند نقطه شروع باشد.
برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا، موضوع اقامت نیز بخش مهمی از برنامه‌ریزی است. قوانین فعلی امکان اقامت برای تحصیل، کار دانشجویی تا سقف مشخص و در شرایطی مسیر جست‌وجوی کار بعد از فارغ‌التحصیلی را پیش‌بینی می‌کند.
در نهایت، اینکه مجارستان برای شما انتخاب مناسبی باشد، به شرایط خودتان بستگی دارد. بهتر است قبل از اقدام، رشته، بودجه، زبان و هدفی که برای چند سال آینده دارید را کنار هم بگذارید و بعد مسیر مناسب را انتخاب کنید.
اگر می‌خواهید از همین مرحله گزینه‌های مجارستان را بررسی کنید، می‌توانید مسیر تحصیل در مجارستان در AfgPath را ببینید.